حزن سبز و سیاه...

امامعلی(ع)در وصف پارسایان فرموده: دل پارسایان "محزون" است، بدنشان لاغر،خواستهشان اندک و نفسشان عفیف است.(قلوبهم محزونه و..)
در#حکمت۳۳۳ نهجالبلاغه هم آمده: مومن بشّاش، فرحناک و گشادهروست اما قلباًحزین است.( المومن بُشرهُ فیوجههِ و حزنه فی قلبه)

گفتهاند حزن دو نوع است؛ حزن سبز و حزن سیاه. حقیقت این است که متقین علیرغم شادی صورت، همواره صاحب حزن سبز، دلگشا، ممدوح و مبارکاند که جان میبخشد و دل را صفا و صیقل میزند. نه حزن سیاه، شوم و دلشکاف که ترشرویی و تلخکامی و تندخویی میآورد و دل را میساید و جان را میگزد:

خفته از انبوه اندوهان سوهان صولتم // خرّم اندوه سبزم بیشهی اندیشههاست

جهانداران برای فرار از این اندوه سیاه، به سرگرمیها و مخدرات و مسکرات پناه میبرند:

چون نقش غم زدور بینی شراب خواه // تشخیص کردهایم و مداوا مقرر است

غم سیاه، غمی است که محصول دنیاداری و ابتلا به تفاخر و تکاثر و رکود و خفتگی دل و تنگناهای عالمِ حس و خیال است. اما، کدام لذت و بهجت مبارکتر و برتر از حزن عارفانه و عاشقانه است؟

آنکه از این زندان [تفاخر، تکاثر و خفتگیدل و..] رهاست و وجودش باری بر گردنش نیست، دیدهاش بیناست و هر زمان صورتی و جمالی نو میبیند و از مضایق هستی رسته است، کجا مبتلا به اندوه سیاه میشود؟ و چرا چون زمینگیران به شراب و رباب روی آورد، تا او را از دست او بستانند و ساعتی در بیخودی، ملالی را از او بزدایند؟

باده غمگینانان خورند و ما زمی خوشدلتریم // رو به محبوسان غم ده ساقیا، افیون خویش // خون ما بر غم حرام و خون غم بر ما حلال // هر غمی کو گرد ما گردید شد در خون خویش

به نظرم جهاننَوَردان فلک پیمایی چون شهید حججی غمناک و فرحناکاند چون میخواهند بیشتر ببینند و بیشتر بدوند و بیشتر از زندان تنگ خیال بیرون آیند. سرّ «بیملالی» او همین است که او دنیایش گشادتر و نو شوندهتر و رنگارنگتر است. و سرّ غمناکی جهاندارانی چون ما، محبوس ماندن در تنگنای نزاعها و غفلتهاست و تا این زندان نشکنیم و این حجاب ندریم و تا به این کهنهخواری پایان ندهیم، اندوه سیاه همواره بر دل و بلکه، در دل نشسته است. به قول حافظ:

حافظا ترک جهان گفتن طریق خوشدلی است// تا نپنداری که احوال جهانداران خوش است.

برچسبها: شهید حججی, بهجت عارفانه چیزی که کمر جمهوری اسلامی را خواهد شکست......